ميرزا شمس بخارايى

229

تاريخ بخارا ، خوقند و كاشغر ، بخارايى

بخشهاى شمال افغانستان برچيد و مركزيت را از قندوز به خان‌آباد - كه جزو استان قطغن بود - انتقال داد . و نهايتا در سال 1957 م ، مركزيت استان دوباره از قطغن به قندوز منتقل گشت كه تا تقسيم‌بندى سال 1962 م ، به قوت خود باقى ماند . جغرافياى شهرى در افغانستان / 96 . امروز قندوز داراى 701 كيلومتر مربع مساحت و داراى 124 روستا و در حدود 600 تن جمعيّت است و در شمال افغانستان قرار دارد . شناسنامهء افغانستان / 84 . تاشقرغان 144 / 4 - محمّد مراد بيگ كلمنت ماركام انگليسى از اين شخص با نام مراد على بيگ ياد كرده ، دربارهء اقتدار وى در قندز مىنويسد : « امارت قندز در سال 1249 هجرى با مراد على بيگ نامى بود كه اصل او از يك خانوادهء اوزبك بود . مراد على بيگ بيست هزار سوار منظّم و شش عرّابه توپ داشت كه در ميدان جنگ حاضر مىكرد . سوارهاى او اكثر نيزه‌دار بودند و بعضى هم تفنگ داشتند . ماليات قندز به جنس ، غله و حبوبات پرداخت مىشد » . تاريخ ايران كلمنت ماركام / 106 . مؤلف ناشناختهء ظفرنامهء خسروى از او به نام محمّد مراد قندوزى ياد كرده و از اطاعت او نسبت به امير نصر اللّه خان ( 1860 - 1826 م ) و شركت وى در لشكركشى امير به سوى بدخشان به تفصيل سخن گفته است . ر ك : - 99 - - 96 . 144 / 9 - تاليخان « تاليخان » ، گونهء گويشى « تالقان » باستانى مىباشد كه امروز نيز به عنوان مركز تخار نام خود را حفظ كرده است . از اين شهر با ريختهاى : طالقان ، طايقان ، طايكان ، طايخان - جزو خراسان بزرگ - ياد كرده‌اند . ابن خرداد به المسالك و الممالك / 27 ؛ اعلاق النفيسه / 122 ؛ تقويم البلدان / 545 - 547 ؛ ترجمه مسالك و ممالك اصطخرى / 212 ؛ ظفر نامهء تيمورى ، ج 1 / 62 . به گفتهء جغرافىنويسان قديم ، بزرگترين شهر طخارستان ، طايقان بوده است . ابن حوقل در اين مورد مىنويسد : طايقان در هامون نهاده شده و از كوه ( هندوكش ) يك